Zachowany zespół akt miasta Turek, przechowywany w Archiwum Państwowym w Poznaniu, liczący 31 woluminów, doczekał się chwili, kiedy będą mogli obejrzeć go mieszkańcy miasta, które go wytworzyło. Cały katalog problemów, które odzwierciedlają wpisy da się ująć w kilku zasadniczych problemach odzwierciedlających przeszłość każdego ośrodka miejskiego. To przede wszystkim ustrój i zarząd miastem, narzędzia władzy (herb, pieczęcie, przywileje), podatki, rozwój przestrzenny, mieszczaństwo, cechy i handel oraz przestrzeń ekonomiczna, oświata, kultura i sztuka, życie religijne (parafia) oraz opieka nad chorymi, ubogimi i innymi (szpital), znaczenie dziejowe. W ramach każdego z tych zagadnień można byłoby wymienić kolejne pomniejsze zagadnienia.

Przestrzeń zurbanizowania to nie tylko obszar, na którym funkcjonuje prawo magdeburskie i jego odmiany typowe dla miast. To także przestrzeń, gdzie przenika prawo. To także obszar działania parafii rzymsko-katolickiej, kierującej się prawem kanonicznym. Obywatele byli zobowiązani do płacenia określonych podatków. Mieli obowiązki wobec państwa (króla), archidiecezji i arcybiskupa (zarazem właściciela miasta), parafii i duchowieństwa z nią związanego, także wobec szpitala oraz współmieszkańców.

Te wszelkie zależności, odzwierciedlone w księgach miejskich, mają osobną dokumentację, wytworzoną przez instytucje działające w ramach prawnych struktur państwa, województwa, powiatu, archidiecezji, archidiakonatu, dekanatu, miasta, dóbr stołowych arcybiskupów gnieźnieńskich skoncentrowanych początkowo w kluczu uniejowskim, następnie w kluczu turkowskim. Zatem pole poszukiwań archiwalnych objąć musiało wiele innych zespołów, w tym rejestrów poborowych, inwentarzy dóbr stołowych metropolitów gnieźnieńskich, księgi grodzkie sieradzkie (właściwe województwo i właściwy powiat) i powiatów sąsiednich (Kalisz, Konin), wizytacje archidiecezji archidiakonatu gnieźnieńskiego i dekanatu konińskiego. Wreszcie o Turku wzmiankują akta innych miast.

Otwarta w miniony piątek wystawa, zorganizowana dzięki wydatnej pomocy Archiwum Państwowego w Poznaniu, ukazuje źródła do dziejów miasta w okresie przedrozbiorowym. Z pewnością dla młodszej widowni atrakcja będzie specjalnie na tą okazję przygotowana przez muzealników lekcja multimedialna związana z wystawą pod tytułem „Turek w starym dokumencie”, na którą serdecznie zapraszamy uczniów miejskich szkół podstawowych i średnich. Serdecznie zapraszamy.

Materiał nadesłany