W dniu 22 kwietnia na tzw. Bartosikowej Górze doszło do niezwykłej uroczystości, w trakcie której historia przenikała się z współczesnością. Wtedy to swój finał znalazły działania zrodzone z inicjatywy Anny Milewskiej-Inglot i Pawła Janickiego, a goście przybyli nie tylko z rozmaitych stron Polski, ale także ze Szwecji i Izraela, dokonali odsłonięcia tablicy pamiątkowej ku czci zmarłych i pomordowanych Żydów spoczywających na cmentarzu getta „Czachulec”.

Uczestników uroczystości  powitali nadleśniczy Nadleśnictwa Turek - Danuta Lewandowska oraz wójt Gminy Kawęczyn - Jan Nowak. W czasie niezwykłego wydarzenia głos zabrał zarówno przedstawiciel Naczelnego Rabina Polski - Rabin Tyson Herberger, jak i Biskup kaliski - Jego Ekscelencja Edward Janiak, dzięki czemu zebrani w leśnych ostępach mogli oddawać się rozmyślaniom podczas tradycyjnej modlitwy żydowskiej, a także katolickiej. Tuż potem dokonano odsłonięcia tablicy, będącej wyrazem pamięci o ofiarach fali Holokaustu, która nie ominęła naszych ziem.

Jednym z uczestników poniedziałkowych obchodów był m.in. przybyły z Tel-Awiwu Jehuda Widawski. – Jest to dla mnie bardzo ciężki dzień dzisiaj. Znam historię przedwojenną, wojenną. Kiedy Niemcy wkroczyli 1 września 1939 roku, zmieniła się w ogóle pogoda. Wszystko było na czarno. (…) W bestialski sposób Niemcy sporządzili nie tylko getto. Rabowali! Mordowali! Urządzili 1000 gett w Polsce! (...) Pamiętać! Przekazać dalej! Dzieciom, wnukom, ażeby nie powtórzyć tego, co się działo – wspominał nie kryjąc emocji gość z Izraela. Jehuda Widawski oraz Rabin Herberger tuż przy odsłoniętej tablicy dokonali symbolicznego rozsypania ziemi, przywiezionej wprost z Jerozolimy.

Dalszą część obchodów gościł Zespół Szkół im. Marii Skłodowskiej-Curie w Kawęczynie. Tam swoje prelekcje wygłosili: przedstawiciel Instytutu Yad Vashem - Alex Dancyg, dr Leon Weintraub (który przybył do Kawęczyna ze Szwecji), dr Łucja Pawlicka-Nowak z Muzeum Okręgowego w Koninie i wspomniany już Jehuda Widawski, a uczniowie ZS zaprezentowali się podczas stosownego występu artystycznego.

Getto ,,Czachulec” funkcjonowało od października 1941 roku, do lipca 1942 roku. Przebywało w nim ponad 3,7 tys. Żydów przed wywozem do obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem.

AW