To właśnie na gminy, w tym także na Gminę Miejską Turek, polski ustawodawca nałożył takie obowiązki jak: ustanowienie zbiórki odpadów z podziałem na frakcje, utworzenie punkty selektywnego zbierania odpadów w sposób zapewniający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy czy osiągnięcie odpowiednich poziomów recyklingu. Gminy muszą też ograniczyć masę odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Do 31 grudnia 2020 r. w każdej polskiej gminie, w tym także w Gminie Miejskiej Turek, poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia następujących frakcji odpadów: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, ma osiągnąć co najmniej 50% wagowo, a odpadów budowlanych i rozbiórkowych co najmniej 70% wagowo. Kolejnym wymogiem stawianym gminom jest obowiązek ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. 

Za nieprzestrzeganie tych obowiązków grożą kary pieniężne w wysokości od 10 do 50 tys. zł.

By sprostać tym wymogom i uniknąć kar Gmina Miejska Turek stworzyła System Gospodarowania Odpadami Komunalnymi. Kształt tego Systemu był w dużej mierze uzależniony od wymagań ustawodawcy, a nie swobodnych decyzji organów gminy.

Oczywiście, zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, obowiązki te mógł zamiast Gminy Miejskiej Turek realizować Związek Komunalny Gmin „Czyste Miasto, Czysta Gmina” w Kaliszu, a w jego ramach Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych „Orli Staw”. Jednak Związek w odpowiednim czasie nie podjął się kompleksowej obsługi gmin wchodzących w jego skład, co na pewno stworzyłoby lepsze warunki do współpracy z Zakładem w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi.

Nie można gospodarować odpadami komunalnymi w gminie jedynie przez pryzmat interesów regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Gmina Miejska Turek i Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych „Orli Staw” w Prażuchach Nowych k/Cekowa to dwa odrębne podmioty prawa, na które ustawodawca nałożył określone obowiązki. To te podmioty muszą dobrać odpowiednie narzędzia i zasoby do ich realizacji. Każdy z tych podmiotów odrębnie może również ponieść określoną odpowiedzialność za niewywiązanie się z tych obowiązków.

Obecne próby wpływania Zakładu na  wysokość stawki za gospodarowanie odpadami w gminie są spóźnione i nie mają oparcia w realiach funkcjonowania Systemu Gospodarowania Odpadami Komunalnymi na terenie Gminy Miejskiej Turek. Tym bardziej, iż Zakład zamiast obniżać ceny za przyjęcie odpadów podnosi je, np. cena za przyjęcie odpadów komunalnych niesegregowanych (zmieszanych) wzrosła z 236,25 zł netto za 1 tonę w 2013r. do 255,28 zł netto w 2014r., tj. o 19 zł na tonie. Dla Gminy Miejskiej Turek oznacza to wzrost średnio rocznie kosztów funkcjonowanie SGOK o 57 tys. zł.     

Próby sprowadzenia problematyki gospodarowania odpadami komunalnymi jedynie do kwestii wysokości stawki opłaty, tak jak próbują to robić niektórzy, są dużym uproszczeniem, żeby nie powiedzieć nieporozumieniem, które świadczy o braku odpowiedzialności za sprawy społeczności lokalnej w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi na terenie miasta Turek.   

Kierownik Wydziału IGO
Waldemar Trojan